Οι Πανθρακικοί Αγώνες του Μεσοπολέμου στην Ελλάδα. Κοινωνική και πολιτισμική ταυτότητα
Los juegos Pantracios en la Grecia de Entreguerras: identidad social y cultural
Resumen
Η μελέτη εξετάζει τους Πανθρακικούς Αγώνες κατά τον Μεσοπόλεμο, αναδεικνύοντας την κοινωνική, πολιτισμική και πολιτική τους σημασία στη Θράκη. Σε μια περίοδο ριζικών γεωπολιτικών ανακατατάξεων, προσφυγικών ροών και εθνικών ανασυγκροτήσεων, ο αθλητισμός μετατράπηκε σε βασικό εργαλείο κοινωνικής συνοχής και καλλιέργειας συλλογικής ταυτότητας. Η ιστορική έρευνα φωτίζει τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι τοπικοί σύλλογοι, οι διοικητικές αρχές και ο στρατός στην ίδρυση και οργάνωση των Αγώνων από το 1923 και εξής, με πρωτοβουλία του Γενικού Διοικητή Θράκης Σ. Δάσιου. Οι Πανθρακικοί Αγώνες, που φιλοξενήθηκαν σε Κομοτηνή, Ξάνθη, Καβάλα, Δράμα και Αλεξανδρούπολη, αποτέλεσαν κορυφαίο αθλητικό θεσμό της Βόρειας Ελλάδας, συγκεντρώνοντας δεκάδες συλλόγους και αθλητές υψηλού επιπέδου από ολόκληρη την περιοχή. Τα αγωνίσματα περιλάμβαναν πλήθος δρόμων, αλμάτων και ρίψεων, αλλά και ιδιαίτερες τοπικές μορφές όπως η θρακική σκυταλοδρομία και η λιθοβολία. Η συμμετοχή στρατιωτών ενίσχυε το κύρος των αγώνων και παράλληλα λειτουργούσε ως επίδειξη ελληνικής παρουσίας και σταθερότητας στη πρόσφατα ενσωματωμένη Θράκη, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση εθνικού φρονήματος μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Κατά τις διοργανώσεις αναδείχθηκαν σημαντικοί σύλλογοι όπως ο Ηρακλής Θεσσαλονίκης και ο Ορφέας Ξάνθης, ενώ η ίδρυση της Πανθρακικής Αθλητικής Ενώσεως (1924) αποτύπωσε την προσπάθεια θεσμικής οργάνωσης και διάδοσης του αθλητισμού. Συνολικά, οι Πανθρακικοί Αγώνες λειτούργησαν ως πεδίο κοινωνικής ζύμωσης, τόπος συνάντησης προσφύγων και γηγενών, και φορέας οικοδόμησης μιας κοινής πολιτισμικής και εθνικής ταυτότητας στην ευαίσθητη περιοχή της Θράκης.
Este estudio examina los Juegos Pan-Tracios durante el periodo de entreguerras, destacando su importancia social, cultural y política en Tracia. En una época marcada por profundos reajustes geopolíticos, movimientos de refugiados y procesos de reconstrucción nacional, el deporte se transformó en un instrumento clave para la cohesión social y el cultivo de la identidad colectiva. La investigación histórica arroja luz sobre el papel desempeñado por los clubes deportivos locales, las autoridades administrativas y el ejército en el establecimiento y la organización de los Juegos a partir de 1923, siguiendo la iniciativa del gobernador general de Tracia, S. Dasios. Celebrados en Komotini, Xanthi, Kavala, Drama y Alexandroupoli, los Juegos Pan-Tracios se convirtieron en una institución deportiva líder en el norte de Grecia, que reunía a docenas de clubes y atletas de alto nivel de toda la región. Las pruebas incluían una amplia gama de carreras de pista, saltos y lanzamientos, así como disciplinas locales distintivas, como la carrera de relevos tracia y el lanzamiento de piedras. La participación de los soldados aumentó el prestigio de los Juegos y, al mismo tiempo, sirvió para mostrar la presencia y la estabilidad griegas en la recién incorporada Tracia, lo que contribuyó a la formación del sentimiento nacional tras la catástrofe de Asia Menor. Durante estas competiciones, se distinguieron clubes destacados como el Iraklis Thessaloniki y el Orfeas Xanthi, mientras que la creación de la Unión Atlética Pan-Tracia (1924) reflejó los esfuerzos por organizar institucionalmente y promover el deporte. En general, los Juegos Pantracios funcionaron como un lugar de interacción social, un punto de encuentro para los refugiados y las poblaciones locales, y un vehículo para la construcción de una identidad cultural y nacional compartida en la sensible región de Tracia.
